Hoa Bâng Khuâng Tím Cung Thị Lan

Con nhỏ ngồi trước bậc thềm của ngôi biệt thự lớn, mơ màng lướt mắt qua những khóm hoa trước mặt rồi nhìn  xa tận  con đường đất. Nó chăm chú quan sát nơi mà nó thường dừng lại  mỗi khi nó đi ngang qua con đường này.  Biết bao lần, nó đã đứng nơi  hàng rào cạnh khóm hoa màu tim tím xen lẫn trăng trắng để  lắng nghe tiếng đàn dương cầm du dương trầm bổng từ ngôi biệt thự mà nó đang ngồi. Tiếng đàn đã mê hoặc nó khiến nó để ý nhiều đến cách bài trí của khu vườn  và chú tâm tìm hiểu chủ nhân ngôi nhà là ai. Bạn bè của nó, đa số ở làng chài Bãi Dương cho  nó biết ngôi biệt thự trắng là nơi cư ngụ của cặp vợ chồng giáo sư nghiêm trang và đạo mạo nhất đồi La San. Trước năm 1975, người  chồng là giáo sư  viện đại học Cộng Đồng Duyên Hải và  vợ là giáo sư âm nhạc của một trường đạo nào đó tại thành phố Nha Trang. Sau năm 1975, cả hai không còn đi dạy nên ít khi xuất hiện bên ngoài. Họ sống khép kín và tách biệt như trước. Tụi bạn của nó nói họ không giao tiếp với những người xung quanh có lẽ  vì căn nhà của họ và những căn nhà  khác trên đồi La San khá rộng tạo nên sự biệt lập  và vì sự khác biệt khá lớn về  kiến thức và trình độ của những người sống trên đồi La San này với những người ngư dân sống ở dưới xóm chài Bãi Dương. Đám bạn của nó đã làm nó có ý nghĩ rằng cả nó và bạn nó, những đứa nghèo khổ của làng chài, không bao giờ có thể được bước chân vào khu vườn đặc biệt của cặp vợ chồng  giáo sư khá bí ẩn này. Thế mà bây giờ như được phép lạ, nó đang nghiễm nhiên ngồi trước ngôi nhà của họ để ngắm toàn bộ công trình đậm nét nghệ thuật và thẩm mỹ phương Tây của  khu vườn.

Cách đây sáu tháng, khi  nó cùng đám bạn cả trai lẫn gái lang thang nhặt ốc dọc theo bãi biển từ bãi Dương đến Hòn Chồng, một chàng thanh niên cao gầy độ mười bảy, mười tám như tuổi của bọn nó hỏi  đường về đồi La San. Thằng Tư, thằng Cường  và thằng Lễ  ném cho người thanh niên này  cái nhìn khi dễ trong lúc con Chút cười khúc khích. Nó bực mình vì thái độ bất lịch sự của đám bạn; nó hiểu tụi bạn nó đang chế nhạo người thanh niên đang đứng trước mặt, vì  chúng không tin người thanh niên này không biết đường từ biển Bãi Dương lên đồi La San. Hỏi đường chẳng qua chỉ là cái cớ để người thanh niên này muốn làm quen với nó mà thôi. Trong mắt tụi bạn, nó là một đứa con gái đầy nam tính, chẳng biết yểu điệu dịu dàng là gì, quần áo đơn sơ giản dị nhưng nó sở hữu một thân hình cao ráo, thon thả và  khuôn mặt khả ái, ưa nhìn. Đối với bạn nó, những đứa cùng trang lứa tìm cách   nói chuyện với nó chỉ cốt để làm quen chứ không ngoài mục đích nào khác. Nó bực tụi bạn lắm nhưng bất kể tụi này nghĩ gì, nó tỉnh bơ tận tình chỉ cho chàng thanh niên đường tắt lên đồi La San, đến Bãi Dương, sang Hòn Chồng và cả con đường đến cái quán nước dừa trên dốc đá Hòn Chồng, nơi mà nó thường phụ mẹ nó bán chung với dì Ba.

Sau lần đó, người thanh niên này thường xuyên đến quán nước dừa ở Hòn Chồng tìm nó và làm quen với nó. Anh cho nó biết tên là  Khôi Nguyên. Khôi Nguyên  là con trai một của vợ chồng giáo sư trong ngôi biệt thự trắng có trồng loại  hoa Bâng Khuâng tím trên đồi La San. Trước tháng tư 1975, Khôi Nguyên  ở Sài Gòn  với gia đình bác ruột để học trường Petrus Ký. Trong biến cố ngày 30 tháng tư năm 1975, khi gia đình bác của Khôi Nguyên theo đoàn người ồ ạt di tản ra nước ngoài, anh phải quay   về Nha Trang sống với ba mẹ. Anh kể là từ nhỏ anh học trường Pháp ở Nha Trang nhưng đến trung học anh chuyển vào Sài Gòn học tiếp. Dù học trong trường Pháp từ nhỏ đến lớn nhưng anh thích đọc cả sách tiếng Việt lẫn Pháp, thích ăn cả món ăn Việt lẫn món ăn Pháp và đàn hát những bản nhạc tiếng Pháp, Anh lẫn tiếng Việt. Anh cho rằng  thời gian anh sống ở Sài Gòn là thời gian sống  thú vị và ý nghĩa nhất trong đời, bởi anh có những người bạn cùng sở thích. Bạn của anh là những người thích đàn  hát. Họ và anh không phải là những tay chơi nhạc chuyên nghiệp nhưng thường xuyên tụ tập để chơi những bản  nhạc phổ biến  và những bản nhạc trẻ đương thời. Những bản nhạc khiến cho người chơi lẫn người nghe tưởng như trái đất là thiên đàng của tình yêu, ước vọng  và kỳ thú. Ngoài những giây phút vui vẻ cùng bạn, Khôi Nguyên còn có một cô bạn gái rất xinh đẹp tên Minh Tuyết. Anh đã qua mặt bao nhiêu chàng trai lịch lãm và tài hoa để chinh phục cô bạn gái có khuôn mặt tuyệt đẹp, con nhà gia giáo bề thế và  cũng học trường Tây từ nhỏ đến lớn.Tuy nhiên, giờ đây anh  mất Minh Tuyết vì nàng đã theo gia đình rời khỏi Sài Gòn trước khi những đoàn quân Bắc Việt tiến vào Sài Gòn. Rồi anh than rằng bây giờ anh không còn một chút vui  thú nào. Hiện tại đối với anh chỉ là sự trống rỗng của con số không to lớn! Bởi thế khi trở về với gia đình, anh cảm thấy rất cô đơn. Sự cô đơn đã khiến cho anh thường lang thang trên đường đồi La San, dọc ven biển Bãi Dương ra tận  đến những mô đá cao của Hòn Chồng. Đã nhiều lần anh lang thang quên cả đường về nhà.

Qua những lời tâm sự của Khôi Nguyên, con nhỏ dần dần thuộc tiểu sử, gia thế, tâm tư tình cảm của người thanh niên mà nó mới quen biết. Điều này khiến con nhỏ thường tự hỏi sao Khôi Nguyên lại chọn mình như  là cuốn nhật ký của anh ta. Nhưng mỗi lần nhìn cái “cổ cồn” bẻ cao và làn ủi thẳng nếp của  áo sơ mi bó gọn trong quần dài đứng ly của Khôi Nguyên, rồi nhìn bộ đồ đơn bạc của mình, nó cảm thấy ngượng ngùng. Nó có cảm tưởng những câu chuyện kể của người thanh niên mới quen là những giòng chữ nắn nót xinh xắn bị ghi trên một cuốn vở tồi tàn, với tấm bìa thô nhám, những trang giấy ố vàng minh họa vài hình mẫu vụng về xấu xí. Cuốn vở ấy gọi là cuốn nhật ký mà bản thân nó chính là cuốn nhật ký ấy. Nó không hiểu sao Khôi Nguyên chọn nó để tâm sự ngày này sang ngày khác về đời sống của anh mà không biết chán. Rồi nó đoán là anh ta quá cô đơn nên đã xem nó như là một điểm tựa, người mà anh  chỉ mới quen, để  tìm kiếm một sự cảm thông, hay là quên đi nỗi buồn  vương vấn trong lòng. Mấy lần gặp anh, nó ngại ngùng vì cách phục sức khác biệt  nên nó  thường im lặng và hạn chế nói về mình. Sau một thời gian, lắng nghe những điều Khôi Nguyên tâm sự, nó tự nhiên cởi mở hơn. Lúc đó, nó cho anh biết  nó tên Chi. Sau đó, nó nói rõ hơn là nó tên Chị. Mẹ nó gọi nó  là Bé Chị. Nó còn kể thêm là nó có hai đứa em.Con em gái tên Bé Em và thằng em út tên là Cu Tí. Tên trong khai sinh của chị em nó là Nguyễn Thị Chi, Nguyễn Thị Em và Nguyễn Văn Tí. Vốn sinh trưởng trong làng chài, nó và cả đám bạn của nó không được đặt tên lót trang trọng như Khôi Nguyên hay những đứa cùng trang lứa sống trong những gia đình trí thức.  Nó may mắn có tên Chi vì khi làm giấy khai sinh người ta quên dấu nặng cho nên tên Chi vô tình cho nó một tên gọi đặc biệt và hay hay. Nó không được học tiếng Tây nhưng nó đã từng là học sinh khá của trường trung học Văn Hóa ở Nha Trang. Nó không biết chơi một loại nhạc cụ nào nhưng nó biết thưởng thức những bản nhạc hay tuyệt của những nghệ sĩ trứ danh. Nó thú thật là nó yêu tiếng dương cầm từ căn nhà của ba mẹ Khôi Nguyên và thích ngắm những khóm hoa màu tím mà bạn nó thường gọi  là hoa Bâng Khuâng. Khôi Nguyên nói Bâng Khuâng là một loài hoa dại trước đây thường mọc đầy trên đồi La San nên chẳng ai buồn để ý đến chuyện đem về trồng trong nhà. Sở dĩ mẹ anh trồng trong vườn vì loài hoa này  tên chính thức là Ngọc Hân, tên  của mẹ anh. Còn tiếng đàn dương cầm mà nó thường lắng nghe là do mẹ anh chơi trong những lúc thư thả. Biết sự khao khát thầm kín của nó, Khôi Nguyên hứa sẽ đưa nó đến nhà để nó có điều kiện tiếp cận với những gì nó yêu thích. Từ lời hứa này, nó được Khôi  Nguyên đưa đến biệt thự của anh.

Khôi Nguyên từ trong nhà bước ra với cây đàn ghi-ta. Anh ngồi xuống cạnh nó rồi đàn hết bài này sang bài khác. Bất chợt, anh ngưng đàn hỏi:

 “Chi thích nghe anh đàn chứ?”

“Có.”

“Nhưng Chi có vẻ không chú tâm lắm!”

“Đúng vậy, vì Chi đang ngắm những khóm hoa Bâng Khuâng  tím đàng kia.”

 “Chi có thích được tặng hoa không?”

Nó lắc đầu:

“Không! Thật  ra là không biết,  vì  chưa bao giờ có ai tặng hoa!”

 “Vậy hồi giờ Chi chưa có bạn trai à?”

“Có chứ nhưng không có ai tặng hoa!”

            Nó định  buột miệng nói thêm “Cái xóm chài này làm gì có ai nghĩ ra chuyện  tặng hoa như mấy người học trường Tây!”nhưng kịp thời nín bặt. Nó chú tâm lắng nghe tiếng đàn dương cầm du dương từ trong ngôi nhà vọng ra. Tiếng đàn làm nó quên hết những thắc mắc của Khôi Nguyên và cảm thấy mình nhẹ bổng trong chiếc váy lụa trắng mỏng. Nó cảm tưởng như  thân hình nó được nâng lên,  bước nhẹ nhàng xuống những bậc tam cấp rồi  uyển chuyển  bước trên con đường rải sỏi  đến  tận những khóm hoa Bâng Khuâng màu tím. Với trạng thái hân hoan, nó đã xoay  tròn theo điệu nhạc rồi tung cái váy trắng thật cao. Cái  váy  quay tròn nhiều lần và vạt trắng của nó  như tấm lụa trải rộng, lướt qua những đọt hoa tím. Những cánh hoa tím vương  theo vạt lụa trắng mỏng, chấp chới trong gió làm kinh động những chú bướm đang chờn vờn gần đó. Cả hoa và bướm như quyện vào nhau, bay khắp nơi; cứ như chúng đang quay cuồng trong bản nhạc êm dịu. Nó giang rộng hai tay  đón những cánh hoa bay lả chả như những mảnh giấy màu tròn nhỏ mà người ta thường tung cao để chào mừng những đôi vợ chồng trong ngày đám cưới.Tiếng dương cầm  thánh thót  tiếp tục ngân vang trong khu vườn đầy màu sắc của các loài hoa khiến nó tưởng mình là nàng công chúa kiều diễm đang tung tăng trong thế giới thần tiên đầy thơ mộng . Nó đã cười vang thích thú khi nhún nhảy giữa vườn hoa. Bất chợt, tiếng đàn dương cầm ngưng bặt và tiếng nắp đàn đóng lại khẽ khàng  khiến nó bừng tỉnh. Nó ôn lại những gì vừa mơ mộng rồi chợt nhận ra cô gái trong chiếc áo đầm trắng chính là  hình ảnh Minh Tuyết, bạn gái của Khôi Nguyên chứ không phải là nó. Một cô gái chưa từng gặp nhưng hình ảnh tưởng tượng đã khắc sâu vào trong ý nghĩ của nó ngay sau khi Khôi Nguyên tâm sự chuyện tình của anh ta. Quay sang nhìn Khôi Nguyên nó nhoẻn miệng cười. Khôi Nguyên nhìn nó với vẻ rất ngạc nhiên, không hiểu vì sao nó cười với anh bằng đôi mắt đầy hóm hỉnh. Anh định hỏi nhưng chưa kịp, đã phải đứng lên nhận chiếc đĩa có hai chiếc bánh bông lan từ tay mẹ. Cô Ngọc Hân nói anh mời nó ăn bánh. Chiếc bánh do chính tay cô làm ra. Nó cảm động nhận chiếc bánh từ tay Khôi Nguyên, ăn từ tốn. Cả anh và nó ngồi ăn trong im lặng. Mỗi người theo đuổi   ý nghĩ của riêng mình.

Gió chiều đưa hơi ẩm của nước biển mặn khiến nó nhớ thói quen  của đám bạn nó. Những ngày có trăng, tụi bạn thường rủ nó đem trà bánh đến  những tảng đá cao của Hòn Chồng để vừa nhấm nháp vừa ngắm trăng. Những lúc như thế, bọn nó chỉ có những cái bánh qui rẻ tiền, những chiếc bánh mì nướng đơn giản với đường vàng chứ không hề có vani thơm như vị bánh mà nó đang thưởng thức. Nó tự hỏi nếu cho phép Bé Em và Cu Tí cùng với nó đến ngôi biệt thự  này  để tận hưởng những gì nó đang có, hai đứa sẽ phản ứng như thế nào. Rồi nó tự trả lời rằng hai đứa sẽ nói không thích vì chúng không muốn ở trong tình trạng e dè ngượng ngập  như  cảm giác nó đang có.

Sau lần đến nhà Khôi Nguyên với mong muốn thoả mãn trí tò mò và ao ước, nó không nghĩ đến chuyện đến nhà anh ta lần thứ hai. Nó ý thức là khi đứng trên con đường đất trước nhà Khôi Nguyên nhìn vào ngôi biệt thự để ngắm những khóm hoa Bâng Khuâng tím và nghe tiếng dương cầm của mẹ anh nó cảm thấy thú vị nhiều hơn là khi ngồi ở trong ngôi nhà anh thưởng thức cũng những điều như thế.  Từ ý nghĩ này, nó chắc chắn rằng nó sẽ không bao giờ trở lại ngôi nhà ấy lần thứ hai cũng như không bao giờ để cho anh đến căn nhà tồi tàn của mình trong xóm chài. Để có thể cắt đứt mối liên hệ giữa anh và nó, nó nói với mẹ nó rằng nó muốn đi học lại. Nó muốn tiếp tục học lớp mười một, lớp học mà nó bị dang dở trong niên khóa trước. Thay vì phải ra trông quán, nó ở nhà lo nấu cơm, xách  nước, chăm sóc em và chỉ ra phụ giúp mẹ nó những lúc cần thiết. Mẹ nó bằng lòng bởi quán nước cũng không đông khách.

Sau hai tuần không ra quán, không đi ngang ngôi biệt thự có khóm hoa Bâng Khuâng tím nó cảm thấy an tâm và an phận với cuộc sống bình dân và đơn giản mà nó quen thuộc từ nhỏ. Tuy nhiên, cứ mỗi  ngày trôi qua,  nỗi buồn lại chồng chất trong tâm khảm nó. Nỗi buồn không phải vì vắng Khôi Nguyên mà vì nó không còn người bạn nào gần gũi với nó như trước. Những đứa bạn trong xóm lần lượt bỏ nó ra đi. Con Chút theo gia đình đến nhà bà con ở Mã Vòng để buôn bán theo đường tàu.Chuyện này do người trong xóm kể lại chứ con Chút không chào từ giã. Còn thằng Tư, thằng Cường và thằng Lễ rời làng đi theo những chuyến vượt biển. Chúng đã âm thầm đi hôi theo những chiếc ghe trốn ra khỏi nước mà chẳng hề  nói với nó một lời nào. Nó cảm thấy tổn thương bởi vì trước đây không có chuyện gì tụi bạn không kể cho nó nghe. Nó  không hiểu sao tụi bạn nó có thể thay đổi như thế nhưng khi  ôn lại những gì xảy ra trong những ngày trước đó, nó giải thích với những nguyên nhân tự đặt ra.  Nó nhớ ra là  từ lúc nó thân mật với Khôi Nguyên, đám bạn đã dần dần xa lánh nó. Có lẽ chúng không còn muốn chơi với nó khi thấy nó quen thân với một người xa lạ thuộc một tầng lớp khác biệt. Chúng không còn đến nhà nó hay đến quán nước rủ rê nó đi câu cá bắt ốc bắt cua ngay từ lúc Khôi Nguyên đến quán nước kết thân với nó mà nó không để ý. Trong thời gian chúng xa lánh nó có lẽ là thời gian chúng biết những chiếc ghe tính chuyện vượt biển nên âm thầm giữ bí mật tối đa  để có thể trốn theo những chiếc ghe ra khỏi nước. Tất nhiên, chúng không thể nào tin nó khi thấy nó thân thiện với một kẻ xa lạ. Càng nghĩ, nó càng giận mình rồi giận mình xen lẫn giận bạn. Tuy nhiên, khi hình dung những đứa bạn có tương lai sáng sủa ở phương trời xa, lại có  cơ hội giúp đỡ gia đình nghèo khổ của chúng thoát khỏi cảnh mò cua bắt cá đói nghèo, nó cảm thấy vui vui. Vẩn vơ một lúc,  nghĩ đến hoàn cảnh khổ cực của  gia đình mình, nó xót xa cho   số phận kém may mắn của mình. Làm thể nào nó có thể giúp gia đình nó thoát cảnh kiếm sống bằng những quả dừa trong cái quán trong khi cái chết vì bão biển của cha nó vẫn còn là nỗi ám ảnh trong tâm trí của nó. Giả sử tụi bạn nó báo cho nó biết ngày giờ chiếc ghe nào trong làng chài sắp trốn ra khỏi nước, nó không thể đi hôi  theo. Khả năng bơi cuả nó rất yếu.  Nếu nó phải bơi xa đến tận chiếc ghe đậu ngoài khơi, nó sẽ bị kiệt sức ngay. Lúc đó, hóa ra nó sẽ làm mẹ nó khổ tâm như lần bà mất cha của nó chứ nó chẳng làm nên tích sự gì!Tụi bạn nó có lẽ đã thấu rõ điều này nên không tiết lộ cho  nó biết chuyện vượt biên để nó không có cơ hội đi hôi cùng. Suy nghĩ vẩn vơ với những điều tiêu cực, nỗi buồn của nó ngày càng lớn hơn. Cho nên khi dì Ba và mẹ nó nhờ nó trông quán dùm vì có chuyện cần kíp phải làm, nó nhận lời ngay.

Hòn Chồng sau ngày đất nước thống nhất  có rất ít du  khách đến thăm viếng. Hầu hết mọi người dồn sức vào chuyện mưu sinh kiếm sống hơn là chuyện tham quan du lịch. Thỉnh thoảng có một vài người khách địa phương đến quán nước khiến con nhỏ cảm thấy buồn chán vô cùng. Nhìn những chai nước ngọt đặt ngay ngắn trên kệ, ly tách được úp gọn trong khay,muỗng  và ống hút trong hộp chứa, những trái chanh xếp thành ngọn, hũ đường trắng đầy và con dao phay nằm im bên cạnh những buồng dừa tươi, nó nghĩ  là nó có thể phục vụ hơn chục người khách đến cùng một lúc một cách nhanh chóng. Thế mà chẳng có nhóm khách nào xuất hiện. Bấy giờ nó chẳng có một đứa bạn nào trong làng chài ghé thăm để cùng nó làm nước chanh giải khát và ngồi tán gẫu như trước nên nó cảm thấy cô đơn vô ngần. Bất chợt, nó nghĩ đến Khôi Nguyên. Giá như  Khôi Nguyên đến quán của nó như những ngày trước thì có lẽ những cuộc đối thoại  của anh và nó sẽ làm cho nó vui hơn. Nghĩ đến đây, nó lướt mắt hướng về cái bàn gỗ ở góc xa nhất, nơi nó và Khôi Nguyên hay ngồi tâm tình. Một bó hoa Bâng Khuâng tím đang nằm trên bàn. Không tin vào mắt mình, nó đứng phắt dậy, tiến về phía cái  bàn,  cầm bó hoa lên, ngơ ngác nhìn xung quanh. Bó hoa đầy những đóa hoa nhỏ màu tím vẫn còn tươi chứng tỏ chủ nhân chỉ vừa mới đặt trên cái bàn độ một giờ hay ít hơn nữa. Nó muốn kêu tên một ai đó để chắc rằng trong quán không có ai khác ngoài nó nhưng nó gượm lại đảo mắt nhìn xung quanh.  Không một ai xung quanh quán. Nó dáo dác nhìn xuống. Những tảng đá chồng ở phía dưới xa cũng  chẳng có một người nào. Dù thế, nó không an lòng. Sợ bị người nào đó quan sát, thấy cảnh nó cầm bó hoa lên khỏi mặt bàn, nó vội đặt bó hoa xuống chỗ cũ rồi quay về quầy ngồi im. Lòng thắc mắc với những câu hỏi tự đặt mà  không tìm ra câu trả lời.

 Một lúc sau, dì Ba trở lại quán bảo nó đi về vì mẹ nó đang cần nó. Chào dì, nó rảo bước về nhà. Trên đường, nó gặp Khôi Nguyên đi ngược lại.

 Ngạc nhiên, nó khựng lại, hỏi:

“Anh đi đâu vậy?”

“Anh đi tìm Chi!”

 “Anh biết Chi đâu mà tìm?” Nó vừa hỏi vừa bước tiếp.

Khôi Nguyên mỉm cười, bước theo nó, đáp: “Mọi nơi đều dưới cái mũi mình chỉ cần hỏi là tìm ra ngay thôi! Hơn nữa, có bao nhiêu căn nhà trong khu làng chài Bãi Dương đâu! Chỉ cần hỏi thăm là được!”

 “Mà anh đã tìm được nhà Chi chưa?”

 “Anh nghĩ  đến nhà Chi đường đột không hỏi ý kiến trước là  không phải  nên quay về !”

Nó im lặng, không đáp, cúi đầu bước. Một lúc nó nói với giọng khàn đục:

“Mấy hôm nay Chi buồn quá nên không muốn tiếp xúc với ai!”

 “Vì sao?”                            

“Bạn bè Chi vượt biên hết rồi! Tụi nó biết nơi người ta tổ chức vượt biên ở đâu nên rủ nhau đi hôi hết trơn rồi.”

Khôi Nguyên nôn nóng:

“Có thành không?’

“Trót lọt hết! Tụi nó thật may mắn!”

“Vậy Chi nên mừng cho tụi nó chứ!”

“Ừ, thì mừng nhưng…”

“Nhưng cảm thấy bị bỏ rơi phải không? Giống như cảm giác của anh khi mọi người thân quen bỏ Sài Gòn đi!”

Chi  gật đầu:

“Đúng vậy! Chi cảm thấy bị bỏ rơi! Thật sự bị bỏ rơi!” Nó ứa nước mắt nói tiếp “Chính Tư, Cường và Lễ đều  nói thương Chi nhất trên đời mà bây giờ ba đứa đều bỏ Chi đi cả!”

“Ba đứa đi cùng chuyến à?”

“Không! Ba đứa đi trong hai chuyến khác nhau! Nhưng cả ba đứa đều giấu Chi!Ba đứa xấu như vậy đó! Nói thương người ta mà trốn đi không nói cho người ta nghe một tiếng!”

Khôi Nguyên dừng bước, nắm tay Chi, lay mạnh, nói:

“Đừng nghĩ đến tụi nó nữa! Trở lại Hòn Chồng với anh đi. Mình đi ra biển! Anh  và Chi bơi xa thật xa. Rồi anh sẽ nhận Chi uống nước biển cho Chi vơi buồn! Đi trở lại Hòn Chồng tắm biển đi Chi!”

 Chi lắc đầu, gỡ tay anh ra, nói:

“Không, Chi không thể! Chi phải về! Dì Ba nói mẹ cần Chi về!”

“Vậy hôm khác cho anh đến nhà nhé!”

“Được! Khi nào rảnh anh đến Xóm trên, hỏi nhà Bé Chị, Bé Em con dì Lành  ở đâu mọi người sẽ chỉ cho anh nhà của Chi!Giờ Chi phải đi đây!”

 Dứt  lời nó bước nhanh như chạy, không hề quay đầu  lại để thấy Khôi Nguyên quay lưng  đi ngược về đồi La San hay vẫn còn đứng yên nhìn theo nó.

 Thở hổn hển về nhà, nó khựng lại ngay ngưỡng cửa vì tiếng đàn ghi-ta vọng từ trong ra. Ngạc nhiên, nó bước nhanh vào trong. Trong góc nhà, trên cái giường của nó, Bé Em và Cu Tí đang ngồi  bám sát vào một cô bé tóc tém ngắn đang ôm đàn. Ngừng những ngón tay búp  măng trắng muốt trên dây đàn, cô bé nhoẻn miệng cười với nó:

“Bé Chị có nhận ra em không?”

Nó ngập ngừng bước đến gần cô bé, la lớn:

“Trời đất! Mai Thư  đây sao? Em lớn quá lại đẹp nữa! Chị không thể nào nhận ra em nếu gặp em trên đường”

Mai Thư nhún vai, mỉm cười:

“Lúc chị gặp em ở Sài Gòn  em chỉ mới sáu tuổi thôi. Hơn mười năm rồi còn gì!” Nói xong cô bé đặt cây đàn trên giường bước đến cạnh nó so vai  rồi nói tiếp:

“Bây giờ em cao gần bằng chị rồi nè!”

 Nó gật đầu, đồng tình:

“Đúng rồi! Em chỉ nhỏ hơn chị có vài tuổi mà không hiểu sao chị luôn nghĩ em là cô bé tí hon không bao giờ lớn! Có lẽ em bằng tuổi Bé Em cho nên khi nhìn Bé Em gầy nhom khô đét chị không nghĩ em đã thành thiếu nữ như thế này.”

Bé Em cười tủm tỉm:

“Nhờ em ốm như vầy tối nay cái giường của má mới chứa thêm chị được đó!”

Mẹ nó từ dưới bếp bước lên nói theo:

“Ừ. Bắt đầu từ tối hôm nay, Bé Chị ngủ với mẹ và Bé Em để  Mai Thư ngủ trên giường của Bé Chị. Còn Tí trải chiếu ngủ dưới đất như hồi giờ!”

 Nó thoáng chút ngạc nhiên nhưng lờ mờ hiểu chút gì đó nên nói và hỏi theo ý nghĩ:

“Vậy nghĩa là  trưa nay mẹ đi đón Mai Thư  về nhà mình phải không? Mà sao Mai Thư ra Nha Trang chơi  một mình chứ không đi cùng chú thím Khang vậy mẹ? Có chuyện gì không?”

Mẹ nó trả lời với khuôn mặt nghiêm trọng:

“Chú thím Khang bận chuyện làm ăn không thể ra Nha Trang chơi được nên gửi Mai Thư ra ở nhà mình một thời gian trước khi Mai Thư đi  xa. Tạm thời các con chỉ biết là Mai Thư đến nhà mình ở để nghỉ hè. Bà con trong xóm có hỏi gì thì chỉ trả lời như thế, không nói năng lôi thôi gì thêm cả! Từ nay Bé Chị ngủ chung với mẹ và Bé Em. Cái giường này để cho Mai Thư.”

Nó im lặng không nói nhưng buồn. Bởi cái giường ọp ẹp mà nó sở hữu từ khi Cu Tí nói thích nằm dưới đất  nay thuộc người khác, một người trang đài, khuê các hoàn toàn khác hẳn cách sống của chị em nó. Nó thắc mắc không hiểu sao chú thím Khang để cho Mai Thư sống trong nhà nó và không hiểu sao Mai Thư lại chấp nhận đến ở  trong căn nhà với muôn vàn  khó khăn như nhà nó. Trước tháng tư năm 1975, có bao giờ gia đình chú thím Khang đến ở nhà nó đâu. Chú thím Khang là thương gia có tiếng Sài Gòn. Nhà lầu cao tầng của chú đầy đủ tiện nghi với phòng tắm có vòi sen, có người hầu kẻ hạ, con cái có gia sư đến kèm các môn học kể cả âm nhạc. Giờ đây trong căn nhà tôn vách ván của nó, Mai Thư sẽ phải tựa vào những gánh nước mà nó gánh từ giếng nước công cộng xa nhà, phải tự đun củi nấu ăn và phải giúp mẹ kiếm  sống từng  ngày. Nó nhớ  căn nhà lầu của chú thím Khang, nhớ phòng ngủ của các chị em Mai Thư, nhớ cảm giác ái ngại khi ngồi trong phòng ăn,  phòng khách của chú thím. Nhất cử nhất động của nó đều bị cha nó nhắc nhở không được làm chú thím phật lòng. Từ khi cha nó mất, mẹ nó ít khi  liên lạc bà con của cha nó.  Mẹ nó tuyệt đối không hề  liên lạc với chú thím Khang không phải  vì chú Khang là chú họ xa với cha của nó mà vì bà mặc cảm, sợ bị nghi ngờ vay mượn hay nhờ vả. Nó không mặn mà với chuyện giao tiếp hay liên lạc với bà con giàu có hay nghèo hèn, xa hay gần mà chỉ thắc mắc  chuyện chú thím Khang đã liên lạc với mẹ nó bằng cách nào để  cho phép mẹ của nó đưa Mai Thư về nhà. Nó linh tính Mai Thư ở tạm trong nhà nó trong một thời gian để chờ đi vượt biển nhưng không tỏ ra điều mình hồ nghi sợ mẹ lo. Nó im lặng tuân hành tất cả những việc làm mà mẹ nó sai bảo nó. Bé Em và Cu Tí vô tư vô lự bám theo Mai Thư vòi  con bé chơi đàn và hát cho nghe. Những lúc rảnh rỗi chúng rủ nhau ra biển tắm rồi phơi nắng.

 Từ lúc Mai Thư ở trong nhà, mẹ nó không sai nó ra quán trông hàng. Trái lại mẹ nó mua  thức ăn nhiều hơn trước và thỉnh thoảng dúi cho nó tiền sau những lần nó giặt giũ dọn dẹp hay gánh nước. Nó ngờ  chú thím Khang giúp mẹ nó tiền để lo cho Mai Thư đầy đủ nên mẹ nó dư dả hơn xưa. Trong tâm trạng sướng vui xen lẫn đầy đủ, nó cảm thâý cuộc sống vui hơn trước rất nhiều.

Khôi Nguyên thường xuyên đến nhà tìm nó và thường tâm sự với nó về những việc làm tương lai của anh. Anh quyết định ghi danh học lớp 12 ở Nha Trang để sau khi tốt nghiệp  cấp ba  sẽ vào Sài Gòn thi vào trường  đại học ngoại ngữ. Nó cho anh biết nó cũng sẽ xin đi học lại lớp 11 và cũng sẽ lấy bằng phổ thông trung học cấp ba trước khi theo một ngành gì đó thiết thực, có thể là y tá.

Những ngày tiếp theo, những cuộc đối thoại của Khôi Nguyên và nó thưa dần mặc dù anh thường xuyên đến nhà nó. Anh thường nói chuyện với Mai Thư, đàn hát với Mai Thư và đi tắm biển với Mai Thư bởi anh và nó không còn chuyện gì để nói thêm, nó không biết gì về đàn hát và không thể bơi xa  cùng anh như Mai Thư.  Mỗi lần nhìn  họ bên nhau,nó chợt nghĩ đến Minh Tuyết rồi tưởng tượng Mai Thư là hình ảnh của Minh Tuyết. Có thể Mai Thư hơn cả Minh Tuyết bởi vì con bé có một vẻ đẹp toàn bích. Có lần khi đi tắm biển về, Mai Thư nói nó  đứng trước nhà tắm trông chừng dùm khi con bé cần  tắm lại nước ngọt, nó vô tình nhìn qua khe hở của liếp tre và sững sờ trước một thân hình đẹp tuyệt của Mai Thư. Bộ ngực trắng hồng đầy đặn, cái lưng thon  thả  chảy dài từ cái eo  nhỏ  lượn xuống vòng mông tròn trĩnh nẩy nở của Mai Thư  đã ám ảnh nó không dứt. Nó nghĩ đến thân hình của nó và Bé Em rồi lắc đầu. Không bao giờ chị em  nó có thể có một thân hình đẹp tuyệt  như thế. Làm sao những đứa trẻ sống trong điều kiện khó khăn có thể có vóc dáng như những đứa trẻ sống trong gia đình có đầy đủ vật chất lẫn tinh thần.  Rồi nó nghĩ đến những khóm hoa Bâng Khuâng hoang dại trên sườn đồi La San và những khóm hoa Bâng Khuâng có tên Ngọc Hân trong biệt thự của Khôi Nguyên. Rõ ràng nó thích nhìn ngắm những khóm hoa được chăm sóc tử tế trong ngôi biệt thự ấy hơn là những khóm hoa hoang dại xơ xác và run rẩy trong nắng gió.

Dù lý luận như thế nhưng nó đã khá ngỡ ngàng khi  Khôi Nguyên  thú thật với nó là anh yêu Mai Thư. Bó hoa Bâng Khuâng tim tím trên cái bàn gỗ,bàn tay lay mạnh và lời khẩn thiết rủ nó ra biển để nhận nỗi buồn chìm đi chợt hiện rõ trong đầu nó khiến nó hoang mang. Nó ngẩn ngơ cho rằng những hành động kia chẳng qua là phong cách tự nhiên  của những người học trường Tây nên nó tỏ ra thản nhiên  chọc anh rằng từ đây phải gọi nó là chị. Từ đó nó thường lảng tránh khi anh đến nhà để tạo cơ hội cho anh làm quen với Mai Thư.  Mai Thư  rất hợp với Khôi Nguyên nên con bé đã đáp lại tình yêu của anh ngay sau lời bày tỏ. Hai người thường khắng khít với nhau như hình với bóng. Khi nhìn họ bên nhau nó hiểu Khôi Nguyên  đã tìm lại những gì anh đã mất sau khi anh rời Sài Gòn. Nó chỉ không biết Mai Thư có thú thật với Khôi Nguyên  là con bé đang chờ ngày vượt biển và  không biết  tình yêu của Khôi Nguyên  đủ làm cho con bé không nghĩ đến chuyện rời bỏ anh như Minh Tuyết không.

Nó chỉ rõ là nó đang chơi vơi trong nỗi buồn. Hình ảnh chiếc váy lụa trắng xoay tròn với những cánh hoa Bâng Khuâng tim tím  tung bay  rơi rớt khắp nơi hiện rõ trong từng ý nghĩ của nó nhưng nó chợt nhớ ra rằng từ nhỏ đến lớn nó chưa hề được mặc chiếc áo đầm hay chiếc váy trắng nào.

Cung Thị Lan

(Ghi lại từ Tháng 4, năm 1979)

Khi Ngỡ Mình Là Thượng Đế Phần 16- Cung Thị Lan

XVI: Trí thông minh của loài chim:

Tôi ngỡ những con vẹt đuôi dài, yến phụng và sẻ vằn của tôi  không  thể nào thông minh như các động vật như vượn, chó và cá heo. Tôi cũng không tin chúng có bộ óc tinh tế như  chim bồ câu. Nhưng, tôi đã lầm. Những con chim của tôi đã gây cho tôi nhiều bất ngờ về trí nhớ và sự thông minh của chúng.

Trong thời gian đi du lịch xa, tôi thường gọi điện thoại về nhà và  nhờ người trong gia đình giúp tôi  Facetime với hai con vẹt Đốm Đen và Đốm Trắng. Mỗi lần được nối kết qua Facebook Messenger, tôi thấy ánh mắt vui mừng trong kinh ngạc, những cái nghiêng đầu  dáo dác tìm kiếm, những bước nhảy lùng   sục, và những tiếng hót  lánh lót vui mừng xen lẫn tiếng kêu rối rít  của Đốm Đen và Đốm Trắng. Con trai tôi nói nó rất ngạc nhiên khi thấy những hành động này bởi vì suốt thời gian    vợ chồng chúng tôi  đi vắng, ba chuồng chim đều im lặng và hai con Đốm Đen và Đốm Trắng đều ủ rũ đến nỗi nó phải quan ngại. Cốt để hai con này vui hơn, con trai tôi đã thả chúng  ra ngoài chuồng nhưng chỉ vài phút bay khắp phòng cây xanh nhà bếp  tìm kiếm một lúc chúng ủ dột bay trở về chuồng ngay. Tôi đoán trước chúng sẽ buồn khi vắng bóng chúng tôi bởi  chúng tôi thường "nói chuyện" với chúng chứ không đơn thuần thay thức ăn nước uống, hay dọn chuồng như mấy đứa con tôi...nhưng tôi không nghĩ chúng mùng rỡ khi nghe giọng nói của chúng tôi qua Facebo ok Messenger. Thật là cảm động khi thấy con vật mong nhớ mình khi cách xa như thế.

Tôi không biết Đốm Đen và Đốm Trắng  đã qua bao đời chủ,  loại ngôn ngữ nào đã dùng bởi những chủ trước của chúng và bao nhiêu tên khác nhau mà chúng có được. Tuy nhiên, sau hai năm  sống trong nhà chúng tôi, hai đứa đều biết tên chúng là gì và hiểu cả tiếng Việt. Khi nghe gọi  tên mình, Đốm Đen hay Đốm Trắng thường quay đầu về phía người gọi nghe ngóng. Hai đứa không hề lẫn lộn tên nhau. Mỗi khi Đốm Đen nghe la thì nó ngưng ngay chuyện làm chúng tôi phật ý và nhìn sững vào mặt tôi như đang " chờ lệnh"! Đốm Trắng nghe giọng nói ngọt ngào của tôi dành cho thì thường duỗi cánh, ngước mặt tỏ vẻ hài lòng lắm. Mỗi khi Đốm Trắng nghe tôi la Đốm Đen với giọng rắn thép, nó nhìn tôi tỏ vẻ biết ơn như thể  hiểu tôi đang bênh nó. Bởi Đốm Đen thường ăn hiếp Đốm Trắng nên tôi thường có hai giọng nói khác nhau: Với Đốm Đen thì gằn mạnh, đanh thép, còn với Đốm Trắng thì luôn ngọt ngào âu yếm. Chuyện la mắng  Đốm Đen xảy ra hằng ngày bởi vì Đốm Đen thường ăn hiếp Đốm Trắng. Mỗi khi tôi đút thức ăn vặt vào chuồng cho Đốm Trắng, Đốm Đen ganh tị bay đến mổ Đốm Trắng để Đốm Trắng sợ bay chỗ khác và  lấy chỗ đứng gần bên tôi, rồi ăn thức ăn mà tôi đang đút cho Đốm Trắng. Thực tế nó không thích những món ăn vặt của người như bánh họt, chip, bí luộc, khoai lang luộc, tôm luộc.... Nó chỉ mổ vì ganh tị rồi nhả ra ngay. Đốm Trắng biết rõ tính cà khịa của  Đốm Đen nên mỗi lần Đốm Đen giành chỗ, lấy thức ăn của nó là nó bay qua cành cây khác đậu.  Đứng ở chỗ mới, nó nhướng mắt nhìn tôi, ra vẻ chờ đợi.   Đốm Trắng  biết lần nào nó bay chỗ khác tôi cũng sẽ đút thức ăn vào nơi nó đứng và tôi làm đúng như  nó  nghĩ. Đốm Đen thấy vậy, chẳng chịu thua, bay sà đến, mổ Đốm Trắng để con này sợ bay đi để lấy chỗ giành ăn. Để tránh tình trạng ganh tị, tôi đút hai mẫu bánh vào chuồng bằng hai tay ở hai chỗ khác nhau cho hai đứa ăn tại hai nơi khác nhau nhưng Đốm Đen không muốn ăn phần của nó. Nó nhất định tìm cách bay đến chỗ Đốm Trắng đứng để ăn phần của Đốm Trắng. Có lẽ Đốm Đen  nghĩ tôi thiên vị, cho Đốm Trắng thức ăn ngon hơn nên tìm cách quấy nhiễu con này. Đốm Trắng phải bay từ nơi này đến nơi khác nhiều lần để tránh những cái mổ hiếp đáp của Đốm Đen. Đốm Đen được thể làm lừng. Cho đến khi nghe tôi hét" Thôi nhen Đốm Đen! Không được ăn hiếp Đốm Trắng nhen!" nó mới ngưng. 

Một hôm, tôi đang rửa chén bất chợt tôi nhìn  sang mấy chuồng chim và chăm chú cái chuồng của Đốm Đen và Đốm Trắng. Đốm Đen đang đứng trong cái tô đựng hạt, mổ 
 một cách từ từ  chậm rãi, trong lúc Đốm Trắng cạnh cái tô, đưa mặt nhìn Đốm Đen với vẻ náo nức và mong đợi. Trông dáng của Đốm Trắng khúm núm rất tội nghiệp! Có lẽ nó đứng đợi khá lâu và mong được ăn trước khi trời sập tối! Thấy vậy, tôi vọt miệng sang nói lớn" Đốm Đen! Ăn xong chưa vậy con? Ăn nhanh đi ra cho Đốm Trắng ăn chứ để Đốm Trắng chờ lâu tội quá vậy!" Đốm Đen đang chăm chú ăn, nghe tên  ngửng đầu lên, nghiêng đầu, ngó về phía tôi rồi bước ra khỏi tô đựng thóc ngay. Sau đó nó lách qua mặt Đốm Trắng rồi nhảy sang cành cây gần đó. Đốm Trắng chỉ chờ có thế, vội vàng cúi đầu vào cái tô đựng hạt mổ lấy mổ để.

Chồng tôi không ngạc nhiên khi nghe tôi kể chuyện này. Anh thường kể cho tôi nghe chuyện Đốm Đen và Đốm Trắng biết tên của chúng. Không bao giờ chúng nhầm lẫn. Mỗi khi được ra khỏi chuồng, Đốm Đen thường lục lạo trong các  góc kẹt, đáy bàn  hay hốc tủ trong lúc  Đốm Trăng đứng canh ở ngoài. Mỗi lần như thế, chồng tôi  hay gọi "Đốm Đen đâu rồi?" và Đốm Trắng thường dáo dác nhìn về phía Đốm Đen đang chun trốn. Rồi y như rằng, từ cái chỗ Đốm Trắng nhìn chằm chằm,  Đốm Đen chui ra  ngơ ngác  ngước lên như muốn hỏi" Gọi tôi làm gì đó?" Rõ ràng chúng biết  phân biệt tên nào của chúng.

Hai con Đốm Đen Đốm Trắng còn có trí nhớ khá tốt. Chúng có thể phân biệt ngày chúng tôi đi làm hay  ở nhà qua y phục của chúng tôi và tiếng kêu của nhà để xe. Mỗi khi thấy chúng tôi mặc y phục đi làm, chúng biết thân biết phận yên lặng đứng yên không đòi hỏi gì cả.  Hôm nào thứ bảy chủ nhật, chúng thấy chúng tôi mặc đồ ở nhà là chúng đứng cạnh cửa chuồng rên rỉ đòi chúng tôi mở cửa cho chúng bay ra ngoài chơi. 
Mỗi khi chúng tôi đi làm về, vừa nghe tiếng cửa garage mở, chúng  tôi đã  reo lên những tiếng vui mừng  ríu rít không ngừng. 

Mấy con chim Yến Phụng cũng thông minh không kém. Mỗi lần thấy chúng tôi về chúng  cũng hòa theo Đốm Đen và Đốm Trắng reo vui mừng rỡ.  Mỗi khi chúng thấy chúng tôi thả cho Đốm Đen và Đốm Trắng bay ra ngoài thì cả chuồng Yến Phụng của chúng nhao nhao hẳn lên. Chúng nhốn nháo khắp chuồng và rối rít gọi nhau liên lục như thể đang nói với nhau rằng :"Bác Đốm Đen và Đốm Trắng được thả ra chơi rồi kìa! Tụi mình cũng sắp được ra rồi!" Thế nhưng các con yến phụng không có tính la cà  như  Đốm Đen và Đốm Trắng. Mỗi khi được thả ra, chúng chỉ bay trong phòng cây xanh độ một hay hai giờ đồng hồ là chúng bay về. Chỉ có hai con Cutie Em và Cutie Út Ốc Tiêu là hai đứa hay vào chuồng sớm hơn bầy nhưng bản tính ham vui nên vào chuồng ăn hạt một lúc lại luyến tiếc đi ra.  Mỗi lần thấy thế chồng tôi phải chỉ mặt hét: " Giờ này còn đi đâu? Đi vô!" Thế là hai nàng lấm lét nhìn chồng tôi rồi líu ríu bám vào thành chuồng đi vào trở lại. Tướng hai đứa rất tội nghiệp khiến chồng tôi phải phì cười. Anh tưởng  sự nghe lời của chúng chỉ vì sợ hãi chứ không phải vì hiểu biết. Nhưng sau năm, sáu lần liên tiếp hai đứa Cutie Em và Cutie Út Ốc Tiêu  lấm lét trở về vào chuồng khi thấy chồng tôi chỉ tay  từ xa bảo:"Đi vô!" thì chồng tôi khẳng định " Mấy con chim hiểu mình nói em à! Hai 'bà' Cutie Út ham "dzui" thích lang thang không chịu vô mà anh  đi vô là tụi nó biết thân biết phận đi vô ngay!"

Tôi cười thú vị vì tưởng tượng cử chỉ răm rắp tuân lệnh của hai con chim nhỏ bé Cutie nhưng tôi không chắc chắn về sự hiểu biết của loài chim yến phụng. Tôi nghĩ  chúng nghe lời anh chỉ do thói quen. Thói quen đã ăn sâu vào tâm trí của chúng như  ý niệm cái chuồng của chúng là quê hương yêu dấu của chúng. Tuy hai cái chuồng của Đốm Đen và Đốm Trắng giống nhau như đúc nhưng chúng chỉ bay qua chuồng của "hai bác Đốm" chơi một chút rồi tất cả đều bay về và quần tụ trong cái chuồng của chúng, hót líu lo, chứ không bao giờ ở lại để ngủ trong đó. Có hôm vợ chồng tôi khiêng cái chuồng của chúng ra ngoài deck để chúng có cơ hội thấy không gian bên ngoài và tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Tưởng đâu chúng sẽ vui mừng khi thấy bầu trời và cây cối xung quanh. Nào ngờ chúng đứng tụ sát vào nhau, và rít lên những tiếng sợ hãi như sắp bị chúng tôi bắt chia xa. Thì ra, chúng chỉ thích ở trong phòng Cây Xanh, thích cái trần nhà trắng và không muốn rời nơi chúng cư ngụ trong thời gian khá lâu.Điều này cho tôi rõ rằng nếu một ngày nào đó chúng tôi không có khả năng nuôi chúng nữa và thả chúng bay đi như cách phóng sanh của những người Phật Tử thì đó không phải là việc làm mà chúng muốn.

 Hai con Sẻ Vằn, giống như bầy yến phụng,cũng bám cái chuồng của chúng như con người quyết sống chết với quê hương xứ sở của mình. Thỉnh thoảng chúng tôi mở cửa chuồng cho chúng cơ hội bay ra phòng Cây Xanh như những hai con chim vẹt đuôi dài và mười hai con chin Yến Phụng vì sự công bình nhưng chúng  không bao giờ muốn thực hiện điều này. Ngay cả lúc chúng tôi giơ tay xua, chúng cũng bay vòng vòng trong chuồng của  chúng, nhất quyết không bay đến chỗ cánh cửa mở để bay ra khỏi chuồng. 
Sẻ Vằn nhỏ chỉ bằng nửa nắm tay của tôi vậy mà khôn đáo để! Chúng phân biệt được nước sạch và dơ. Mỗi khi cái "hồ" nhỏ đựng nước tắm của chúng bẩn đục thì chúng rít lên những tiếng ai oán để nhắc chúng tôi thay nước cho. Mỗi khi thấy nước sạch là chúng mừng rỡ hót líu lo rồi gọi nhau vào tắm.Vẫy cánh phành phạch chúng vung nước tứ tán với sự thích thú và mãn nguyện. Tắm khi có nước sạch là việc làm thường xuyên của hai con Sẻ Vằn Ụt Éc Chồng và Ụt Éc Vợ. Ngoài cái hồ tắm, cái tổ và cái mền lồng  cũng là tài sản quý giá của chúng. Vị trí các thứ này như nằm trong trí nhớ của chúng. Mỗi khi thấy mất thứ gì   chúng ta thán bằng những tiếng kêu rất bi thương não lòng như giục chúng tôi phải trả lại ngay cho chúng. Cho nên khi nào chúng tôi muốn giặt rửa cái mền lồng hay cái tổ của chúng, chúng tôi phải chờ những ngày nắng gắt.

Tôi thường suy nghĩ về bộ óc của mấy con chim  của mình mỗi khi chứng kiến những hành vi của chúng. Những hành vi  tinh tế và thông minh chẳng khác gì con người.
Xanh Da Trời từ lúc bị tình địch Mỏ Vàng giết con, tỏ ra xa cách với chồng Vàng Em. Nó thường đậu đơn độc ở một chỗ và hay bay đi chỗ khác khi Vàng Em bay đến gần. Có lẽ  hình hài  con của nó bị chết thảm trong những cái trứng bể do Mỏ Vàng gây ra là sự ám ảnh khiến nó không còn muốn liên quan đến  Vàng Em hay  cạnh tranh tình ái với Mỏ Vàng nữa. Chồng tôi nói giễu là" Xanh Da Trời đang tu!" ... Và rõ ràng Vàng Em cũng "bị tu" như Xanh Da Trời. Mặc dù bị vợ từ bỏ, nó không hề luyến ái với bất cứ một con chim mái nào dù già hay trẻ. Nó kịch liệt từ chối sự theo đuổi của Mỏ Vàng, sự chăm sóc của Xám và sự ve vãn của những con chim yến phụng mái mới lớn như Smatie Em Ba, Smatie Út và Cutie Út. Mặc cho Xanh Da Trời từ chối và xa lánh thể nào, nó luôn luôn theo đuổi và bám sát theo con này. Mỗi khi Xanh Da Trời bay đến đâu, nó bay đến đấy, không  từ nan hay chán nản. Nó quyết  bên cạnh vợ nó dù bị vợ nó hắt hủi. Và một điều rất đáng để ý là Vàng Em không hề luyến ái với một con chim mái nào gần suốt một năm trời. 
"Sự luyến ái của loài chim phụ thuộc vào tình yêu? phu thuộc vào nhu cầu sinh lý? hay vì sự phát triển giống nòi?"Đó là câu hỏi tôi luôn tự đặt. Tình trạng của Vàng Em cho thấy rõ ràng là nó đang thiên về sự chung thuỷ. Tình yêu đối với vợ nhiều hơn  sự đòi hỏi của xác thịt và sự phát triển nòi giống. Phải chăng số lượng mười hai con trong bầy yến phụng  đã làm Vàng Em không màng đến chuyện phát triển thêm. 
Khác với Vàng Em, sự gầy dựng giống nòi đối với Đốm Đen và Ụt Éc Chồng, là chuyện hết sức cần thiết  và quan trọng  Cùng cảnh ngộ: một vợ, một chồng cùng sống trong một chuồng, Đốm Đen và Ụt Éc Chồng có chung một bản tính là luôn lo lắng đến chuyện sinh sản và phát triển nòi giống.  Mặc dù là chim trống, chúng lo lắng chuyện sinh sản đến độ giành phần ấp cho vợ  chỉ vì chúng không tin khả năng chu toàn của mấy con chim mái.

Sau ba lứa trứng không nở của hai con sẻ vằn, chúng tôi không dọn tổ cho chúng nữa. Mặc cho chúng có lứa trứng mới, và  một thời gian các lứa trứng không có dấu hiệu nở thành chim non chúng tôi vẫn để nguyên, không thu dọn. Rút kinh nghiệm, chúng tôi biết  là sau thời gian ấp khá dài, nếu trứng không trống, sẽ khô và rỗng ruột chứ không ảnh hưởng đến vệ sinh gì cả. 


Thỉnh thoảng  kiểm tra vệ sinh  tổ của chúng, chúng tôi thấy những cái trứng của Ụt Éc Vợ nhỏ chỉ bằng hạt đậu. Những cái trứng cho biết Ục Éc Vợ đã già và khả năng sinh nở của nó không còn như trước. Đây là dấu hiệu chắc chắn về sự vô sinh của hai con sẻ vằn. Thế nhưng, sẻ vằn trống Ụt Éc Chồng luôn tận tâm và cật lực cho việc phát triển giống nòi của nó. Nó hì hục xé giấy báo lót chuồng thành những sợi dài rồi tha vào tổ để ấp trứng. Khi chứng kiến   cảnh Ụt Éc Chồng xé tờ báo to gấp 6,7 lần thân thể của nó, chúng tôi thương tình giúp nó bằng cách cắt những tờ giấy lịch mềm bỏ vào chuồng. Ụt Éc Chồng thấy một đống giấy cắt nhỏ thì mừng lắm. Không biết mỏi mệt là gì, Nó nhanh nhẩu cắp từng mẫu giấy tha về tổ. 

Sẻ vằn mái là đứa tộc tệch lại thích an nhàn. Mặc cho chồng làm việc cực khổ thể nào, nó chỉ biết ăn. Ăn xong thì tắm, hết tắm lại ăn.
Sẻ vằn trống thấy vợ nó lè phè thì nổi dóa, rượt con này khắp chuồng. Con này bay trối chết từ nơi này sang nơi khác cho đến khi nhặt một mẫu giấy lịch, con sẻ vằn trống mới thôi. Nhưng con sẻ vằn mái chỉ nhặt  một mẫu giấy duy nhất rồi tà tà bay vào tổ. Vào tổ xong. nó không ra gắp giấy tiếp mà  nằm lì trong ấy để giành phần ấp. 

Thấy vợ nằm ấp, sẻ vằn trống không còn lý do gì để "đánh" vợ nữa đành hì hục gắp những mẫu giấy  còn lại đem về chất trong tổ.

Add caption

Có lẽ sẻ vằn trống ý thức được chuyện bay tới bay lui nhiều lần gây mệt nhọc nên thay vì gắp từng miếng giấy một, nó gắp luôn một mớ. Thường là hai hay ba mẫu giấy. Vì nó làm cả mô như thế nên những mẫu giấy cắp trong mỏ của nó thường rớt lả tả khi nó bay đến cửa tổ. Để tránh tình trạng bị rớt giấy và phải bay xuống sàn chuồng nhặt lên, nó đậu trên "hồ nước" cho mấy mẫu giấy thấm nước trước khi bay vào cửa tổ và nhét giấy vào trong. Sau khi thành công, nó gắp một mẫu giấy đến hồ ngấm mẫu giấy vào nước rồi bay xuống chỗ đống giấy cắp chung vào rồi bay đến hồ nước, dùng nước để ngoạm gọn gàng cả đống giấy trước khi bay vào tổ. Tôi khá kinh ngạc khi chứng kiến việc làm đầy thông minh của sẻ vằn trống. Nhờ sáng kiến tài tình này mà nó  kết thúc việc " xây tổ" một cách mau chóng. Khi mớ giấy không còn trên sàn chuồng, cái tổ của chúng ngập giấy. Tưởng chừng như con sẻ vằn mái bị lấp kín bởi giấy và chắc chắn là mấy cái trứng hoàn toàn ấm nóng vì bị bao phủ kín mít.









 Ục Éc Vợ có lẽ bị ngộp và gò bó trong cái tổ gần như bít bùng, không chịu ấp nữa, bay ra ngoài ăn rồi tung tăng bay từ nhánh cây này đến nhành cây khác. Bay nhảy, chơi từ nơi này sang nơi khác đến chán chê thỉ đến hồ nước tắm. Tắm xong nó bay đến hộp đựng hạt để ăn. Ụt Éc Chồng nằm ấp trong tổ trên một đống giấy lịch cao nghều, theo dõi không sót nhất cử nhất động của Ụt Éc Vợ. Cho nên, ấp một lúc nó  bay ra rượt con vợ nó khắp chuồng. Con vợ bay trối chết mỏ không ngừng kêu cứu. Hai con bay vòng vòng trong chuồng kêu la suốt ngày. Buồn cười là  sau lứa trứng thất bại đầu tiên, Ụt Éc Vợ rên la rượt  Ụt Éc Chồng như đổ lỗi sự  vô sinh của chồng. Còn bấy giờ Ụt Éc Chồng rượt vợ vì đỗ lỗi con này không làm nên trò trống gì nên trứng không nở ra con!
Từ chuyện phát triển nòi giống thất bại của  hai con chim sẻ vằn mà phòng cây xanh của chúng tôi luôn vang lên tiếng kêu của hai con chim này.  Chúng không hề ngủ chung với nhau như thời gian đầu tiên ở trong nhà chúng tôi.

Bấy giờ không còn cảnh sẻ vằn mái Ụt Éc Vợ hục hặc, chửi rủa, la mắng chồng nữa mà là cảnh sẻ vằn trống Ụt Éc Chồng rượt con sẻ vằn mái Ụt Éc Vợ mỗi ngày.

Tôi tin  là những con chim của tôi hiểu nhau  qua tiếng kêu, và tiếng hót khác nhau của chúng.

lại nhưng chứng nào tật nấy nó có máu trưởng thượng! Lúc nào  nó cũng muốn được hay làm điều gì trước Đốm Trắng! Khó       có thể " giáo huấn" nó "bình đẳng" nam nữa với Đốm Trắng vì bản tính nó vốn dĩ như thế! Hơn nữa, tôi không có thì giờ nhiều cho chúng.